ENCE fóra da Ría

Como nos aprende o economista galego Marcelino Fernández Mallo, só unha ditadura puido obrigar manu militari, no 1958, ás mariscadoras e veciñas da ría de Pontevedra a deixar o seu medio de vida para construír unha celulosa promovida pola empresa pública ENCE. Como tamén só unha ditadura puido expulsar as comunidades veciñais da xestión dos seus montes, operando as masivas repoboacións de pinos dos anos 40 e 50 do século pasado, que impediron os usos tradicionais a prol das comunidades e determinaron a emigración de ducias de milleiros.
A aposta da ditadura franquista pola celulosa, sen transformación posterior en papel e pola masiva introdución do eucalipto, respostou a esquemas autoritarios e coloniais de explotación, conferindo ao noso País un rol subsidiario de provedor de materias primas forestais e industriais sen compensar o estrago de recursos costeiros e forestais que calquera país moderno e serio refugaría.
A concesión para ocupar dominio público marítimo habería rematar a fins de xullo de 2018. Mais o Goberno en funcións de Rajoy, sen lexitimidade ningunha, prorrogou esta concesión durante 60 anos! Mais o concello pontevedrés (sempre por diante na loita cidadá contra a celulosa dende que Fernández Lores accedera á alcaldía hai agora vinte anos), Greenpeace e a Asociación para a Defensa da Ría de Pontevedra (que traballa arreo nesta angueira dende 1987) recorreron xudicialmente esta prórroga e agora a Avogacía do Estado achantou perante estes recursos, recoñecendo a ilegalidade da prórroga. ENCE aínda poderá defender xudicialmente a súa legalidade, mais as posibilidades de éxito dos recursos increméntanse exponencialmente.
Xa que logo, cumpriría botar os alicerces para o futuro. Garantindo a protección dos intereses dos 350 empregos directos e varios centos de indirectos eventualmente atinxidos polo peche ou traslado da celulosa, mais garantindo tamén a saúde dos pontevedreses, os valores ambientais e paisaxísticos e os varios milleiros de empregos que xerará a recuperación da Ría. Nun primeiro momento, coa extensión dos traballos de desmontaxe e rexeneración “strictu sensu”, despois coas grandísimas posibilidades de desenvolvemento marisqueiro, ambiental, turístico e urbano que se van abrir.
Os intereses do eucalipto e da pasta de papel (condenada a un imparábel devalo na era das tecnoloxías da información) non poden frear o crecemento económico sostíbel que xerará guindar a celulosa da Ría de Pontevedra.

Advertisements

Dez anos dende a fin do mellor goberno (II)

O goberno de coalición BNG-PSdeG (2005-2009) tiña un proxecto de País. Moi evidente no caso do BNG de Anxo Quintana, menos no caso do PSdeG (despois os socialistas non voltaron ter unha organización galega que falase cunha soa voz). A diferenza cos dez anos de Goberno Feijóo é evidente. Porque o das Peares optou polo dependentismo e pola austeridade, non só de recursos, senón (como advertía no 2011 o propio Anxo Quintana) de ideas. Velaí porque o noso país está moito peor que hai dez anos, como falan os números inapelábeis.
Malia que os PIBs galegos do 2008 e 2018 sexan semellantes en termos nominais (cumpriría descontarmos no prexuízo do 2018 o 12,7% de inflación total do periodo), o número de postos de traballo (a tempo total equivalente, para evitarmos as trampas do traballo a tempo parcial) diminuiu dos 1.188.000 ao millón entre os 1T do 2009 e 2018. Unha catástrofe. A participación dos soldos na economía baixou de case o 50% ao 43%, mentres que a débeda pública medraba de menos de 4.000 M€ a case 11.200 entre os 1T dos 2009 e 2018.
Este desastre de xestión enténdese mellor á vista das brutais retalladas dos Gobernos de Núñez Feijóo: entre 2009 e 2018 os orzamentos foron rebaixados un 9,3% en termos nominais (case un 10,5% en termos reais, de 11,8 mil M€ a pouco máis de 10,7 mil M€). Se temos en conta a rixidez dos gastos salariais, seremos quen a albiscar como a ineficiente gobernanza de Núñez Feijóo colaborou co ciclo, degradando os servizos públicos sociais, sanitarios e educativos.
Ademais, non existiu política industrial ningunha, fronte aos acertos do bipartito neste eido (plan eólico, axuda de urxencia á industria automobilística). De feito entre o 2004 e o 2009 o desemprego medrou na Galicia entre o 12,5% e o 12,8%, mais no mesmo periodo o desemprego estatal pasou do 10,53% ao 18,66%. Velaí como o goberno de coalición foi quen de aumentar os marxinais de crecemento a respecto do Estado, como nunca souberon facer nin Fraga Iribarne nin Núñez Feijóo.
Tampouco houbo reivindicación, senón total docilidade fronte ao Goberno da maioría absoluta de Rajoy (2011-2015), que aproveitou para recortar a autonomía local e a calidade dos servizos públicos municipais e para recentralizar os contidos educativos. Núñez Feijóo deixa unha Galicia ben máis pobre e dependente e menos xusta e libre ca a que recibiu hai agora dez anos. E haberá respostar perante a historia deste desbaldo.

A chave do medo ao cambio

Vimos de asistir, na Galicia e no resto do Estado, á excepcional mobilización do Día da Muller, alicerzada na súa absoluta centralidade e grande transversalidade, xa que foi quen de xuntar mulleres de distintas opinións ideolóxicas, xeracións e capas sociais, amosando o que lles unía, mais tamén a rica pluralidade en matices e propostas dos movementos feministas.
Sendo certo o substancial avance en políticas de igualdade nos últimos trinta anos é moito máis rechamante a aceleración na toma de conciencia das mulleres no seu conxunto e a modificación substancial dos seus roles profesionais e sociais. Fronte a este grande avance feminino os homes, en xeral, non evoluímos coa mesma velocidade e moitos ficaron apreixados do seu desexo de manter o “status” de poder historicamente desenvolvido. O avance do empoderamento feminino sementa o medo de millóns de homes ancorados nos seus roles tradicionais. É unha nidia manifestación do medo ao cambio.
Este medo ao cambio explica tamén o rexeitamento de moitos (normalmente os mesmos que rexeitan o empoderamento feminino) a respecto dos avances do movemento LGTB, que son percebidos como persoas que atentan contra a moral e a sociedade tradicionais. Lembran vostedes a loita da dereita contra o matrimonio homosexual e o dereito á adopción das persoas LGTB? O bus dos de HazteOir? Outra vez o medo ao cambio.
O medo ao cambio e a comodidade co vello que non morre está detrás do apoio de millóns de cidadáns ás propostas recentralizadoras, extremistas e supremacistas da Santa Alianza do tripartito das dereitas. Estas persoas medoñentas e reaccionarias perceben inimigos nos galegos, catalans, vascos ou valencianos que queremos desenvolver a nosa vida na nosa lingua en igualdade de oportunidades cos que falan castelán ou que arelamos que o noso País poida organizar a súa vida política e promover o seu benestar social e económico facendo uso do autogoberno ao que ten dereito anterior á Constitución.
O medo ao cambio amósase no tripartito das dereitas extremas, mais tamén no vello PSOE de Felipe, Guerra, Paco Vázquez, Borrell, Celestino Corbacho, N. Redondo Terreros). Amósase na fosilización dunha Constitución que respostou a un pacto entre demócratas e franquistas claramente caduco 40 anos despois.
O medo ao cambio agora vehiculizouse a medio dun proxecto inequivocamente reaccionario que, como sempre que o novo tarda en nacer tentará atrasar os cambios que serán inevitábeis. Un proxecto representado na Coroa como principal freo ao cambio.
A mutación constitucional no territorial, a operatividade do dereito a decidir das nacións do Estado, require artellarmos fórmulas tan inclusivas como a transversalidade e centralidade amosadas este 8-M polos movementos feministas.

Sen audiovisual non hai País

Carlos Ares, Presidente da Academia Galega do Audiovisual, vén de definilo moi a xeito no acto da entrega dos premios Mestre Mateo da Academia: “sen cultura non existen os países e sen audiovisual non hai cultura”. Velaí que non existirá país sen o audiovisual galego. A forza da nosa identidade e mesmo parte da nosa prosperidade dependerá de xeito directo e substancial da saúde cultural e económica do sector audiovisual galego.
Ares remata un mandato de catro anos que se traduciu nun grande incremento do número de persoas académicas, das actividades da propia Academia e de actuacións formativas nun sector xa caracterizado pola alta calidade técnica e profesional da súa xente. Foi, tamén, un cuatrienio sinalado pola aposta pola igualdade. Canto aos produtos audiovisuais, aumentou substancialmente a produción de longametraxes en galego, a súa variedade e máis a participación de mulleres como xefas de equipa.
As longametraxes máis agasalladas (“A sombra da lei”, con dez premios, entre eles os da mellor película e director e “Trote“, con cinco agasallos, salientando o acadado por María Vázquez como protagonista principal feminina) definen precisamente dúas liñas de produción distintas no audiovisual galego. Por unha banda a grande coprodución industrial coordinada por unha produtora galega (Vaca Films), con actor protagonista galego (Luís Tosar) e director galego (Dani de la Torre), contando en castelán un relato do pistoleirismo barcelonés dos anos 20 do século XX. Pola outra, a ópera prima nada convencional dun director (Xacio Baño), aliñado na corrente do “novo cinema galego”, contando en galego unha historia desenvolvida no noso rural que, porén, é universal. Un film con coprodución lituana que trunfou nos festivais de Locarno e Donostia.
Pertencen longametraxes como “A sombra da lei” ao audiovisual galego? A resposta só pode ser afirmativa, xa que foi ideada e financiada por unha empresa galega, dirixida por galego, montada polo galego Jorge Coira, cunha directora de produción galega (María Liaño), actor protagonista galego e con galegos nos diversos traballos técnicos. Mais nesta caste de productos constitúe función esencial da axencia pública AGADIC a de garantir a produción de copias en galego e a súa distribución nun mercado interno que non discrimina negativamente os produtos na nosa lingua, adoito vetados, porén, polos prexuízos das distribuidoras.
O audiovisual galego é parte esencial da nosa cultura, mais tamén constitúe unha industria cunha grande capacidade de crecemento e indución doutras actividade. Integrarmos estes dous polos é a garantía da súa viabilidade económica e da súa vitalidade cultural.

Dez anos dende a fin do mellor goberno (I)

O 1 deste mes que andamos cumpríronse dez anos dende as eleccións galegas que lle deron o trunfo ao PP de Feijóo con 38 deputados contra 37 da coalición de goberno PSdeG-BNG (25 os primeiros, 12 os segundos). No conxunto do País BNG e PSdeG, por xunto, quitaron 6.000 votos máis ca o PP (795.000 vs 789.000), o que demostra a falla de proporcionalidade do Dereito electoral galego, que prefire sobrerrepresentar as circunscricións luguesa e ourensá.
Nestes dez anos (“dez anos perdidos facendo que se fai”, segundo aquelada definición do profesor da UDC Carlos Amoedo) é evidente que Galicia mudou substancialmente a peor. Desapareceu o noso subsistema financiero, alá foron Caixa Galicia, Caixanova e o Banco Pastor sen que Núñez Feijóo nos dese a primeira explicación. El Correo Gallego vén de nos contar que cada persoa galega gasta hoxe 288 €/ano menos en alimentos a respecto de hai dez anos, mentres que a relación entre PIBs galego e europeo baixou dunha cobertura do 90% á do 80%, como vén de observar o avogado galego Gonzalo Castro. Estes dez anos viron a emigración a eito da nosa xuventude máis preparada, a subordinación da nosa política e da nosa economía á recentralización madrileño-española e máis as retalladas do gasto público sanitario, social e docente que degradaron gravemente os nosos servizos públicos.
Pola contra, Núñez Feijóo sucedeu ao mellor goberno da historia contemporánea da Galicia. Un goberno que construíu un sistema de servizos sociais onde antes só había beneficiencia. Que puxo en valor o noso medio rural co Banco de Terras e estruturou un sistema eficaz de prevención e extinción de lumes despois de 2007. Que desenvolveu a nosa creación audiovisual e afortaleu as industrias culturais todas. Que freou a especulación do litoral, promoveu unha política social de vivenda inédita até entón neste País. Que estruturou eficaces políticas turística, comercial e industrial, cun plan eólico que usaba a nosa capacidade de xeración enerxética para crear tecido económico e emprego de calidade dentro do País. Que promoveu unha política de tráfico e seguridade viaria propia e eficaz.
As diferenzas entre o goberno de coalición BNG-PSdeG (2005-2009), o mellor goberno da historia contemporánea de Galicia, e o actual Goberno de Núñez Feijóo, son tan importantes que imos precisar, para contárllelo, dunha segunda volta.

La burbuja del juicio a los políticos soberanistas parece próxima a pinchar

El juicio de los políticos soberanistas ante el Tribunal Supremo (TS) alcanza ya una fase que nos permite examinar su deriva, aunque todavía no hayan finalizado las declaraciones de las personas procesadas y falten momentos tan esenciales como la declaración de los testigos y peritos.
La relativamente dilatada instrucción y la densa fase intermedia finalizaron con los Autos de la Sala juzgadora de 1 de febrero de 2019, que rechazaron las solicitudes de las defensas cuestionando la competencia (salvo la de las personas procesadas sólo por el delito de desobediencia, cuya causa fue remitida al Tribunal Superior de Catalunya-TSJC) y admitieron las pruebas para practicar en el juicio (rechazando varias importantes propuestas por las defensas, como la testifical de Puigdemont y todos los exiliados, del Sindic de Greuges Rafael Ribó, del portavoz del PP en el Senado Ignacio Cosidó o las periciales de especialistas en Derecho Internacional).
A partir de estos autos y de las sesiones del juicio oral destinadas a cuestiones previas y declaración de las personas procesadas, se confirman las graves dudas sobre la imparcialidad del Tribunal, al tiempo que se constata como se hacen cada vez más endebles las acusaciones respecto a la rebelión, sedición y malversación de caudales públicos.
En concreto, lo que se constató estos meses fue:
I) Las gravísimas dudas sobre la competencia del TS en lugar del aparentemente competente TSJC, lo que determinaría, además una doble vulneración de los derechos fundamentales de las personas procesadas: el derecho al juez ordinario predeterminado por la Ley (artº 24.2 de la Constitución) y el derecho a la doble instancia penal (arts. 24.1, 10.2 y 96 de la Constitución en relación con el Pacto Internacional de Derechos Civiles y Políticos de 1966), toda vez la sentencia que dicte el TS no admite recurso ordinario alguno y es firme en Derecho desde su notificación a las partes.
En este sentido, el Auto del TS de 01.02.2019 que rechazó las cuestiones de incompetencia formuladas por las defensas, adolece de muy graves limitaciones argumentales, al justificar la competencia del TS y hurtar la competencia al TSJC en base a supuestas acciones de apoyo al procès desde las delegaciones de la Generalitat en terceros Estados o a que los requerimientos de información sobre determinadas disposiciones de fondos se efectuasen desde la sede en Madrid del Ministerio de Hacienda. Son argumentos muy pobres, abocados al fracaso en sede del Tribunal Europeo de Derechos Humanos.
Al tiempo, debe tenerse en cuenta que la retención de la competencia por el TS ha determinado decisiones jurídicamente muy discutibles que también vulnerarían el derecho constitucional al juez ordinario predeterminado por la Ley, como el nombramiento del magistrado Llarena como instructor o los últimos nombramientos para completar la Sala de siete magistrados que juzgan a los políticos soberanistas.
II) La extrema debilidad de las acusaciones de rebelión y/o sedición.
El artº 472.5 del Código Penal (CP) requiere violencia para que exista delito de rebelión. El CP alemán exige violencia (vis absoluta en latín, force en inglés) o intimidación (vis intimidatoria en latín o threat of force en inglés) para que pueda existir el tipo penal de la alta traición, que se identifica con el tipo de rebelión del CP español. Pues bien, el Tribunal Superior de Schleswig-Hollstein determinó con toda claridad que no existía ninguno de estos elementos en la conducta del President Puigdemont.
Los esfuerzos de la Fiscalía para justificar la presencia de violencia en la actuación de los líderes soberanistas estarían condenados al fracaso en cualquier Tribunal imparcial. En este sentido, los videos de violencia policial española (la única presente antes, durante y después del 1-O) exhibidos por algunos abogados de las defensas constituyen un hito en la vista del juicio que determina la inviabilidad de un relato judicial que encuentre la violencia que exige el artº 472.5 CP en ninguna de las personas procesadas.
En cuanto a la posible sedición, más enfocada en los hechos de la Consellería de Economia el 20-S de 2017 parece también condenada al fracaso, a la vista de las evidencias que acreditan la ausencia de violencia en los concentrados del 20-S e incluso la adopción de medidas de segurifad que garantizaron la integridad física de las personas presentes y próximas a la manifestación ciudadana.
Sólo delitos de rebelión y/o sedición justificarían una medida como la prisión preventiva, que requiere en el sistema jurídico-penal vigente de un juicio de proporcionalidad basado en el artº 520 de la Ley de Enjuiciamiento Criminal que determinaría su absoluta improcedencia en caso de imputaciones ceñidas a los tipos penales de malversación y/o desobediencia.
Por otra parte, es unánime la constatación de que las declaraciones del Parlament del 10 y 27 de octubre de 2017 se limitaban a la proclamación de una voluntad política, sin que se adoptase ningún tipo de medidas ejecutivas destinadas a la efectivización de una declaración de independencia. Lo cual, de paso, deslegitima la base fáctica usada por la mayoría PP-PSOE-Cs del Senado español para aprobar el 27-O la inconstitucional aplicación del 155.
Una sentencia definitiva que constatase la ausencia de los tipos penales de rebelión y/o sedición determinarían un inconstitucional abuso de Derecho en la aplicación desproporcionada de la prisión preventiva a siete de las personas procesadas.
III) La falta objetiva de pruebas de la malversación.
Al margen de los poco solidos indicios incorporados a los atestados policiales y a reserva de lo que demuestren las pruebas testificales y periciales, parece que la imputación de malversación se está desvaneciendo, a la vista de las evidencias que indican que, desde los requerimientos del Tribunal Constitucional, el proceso del 1-O se financió desde fuentes privadas.
Por otra parte, las manifestaciones del pasado Ministro de Hacienda (PP) Cristóbal Montoro, ratifica la ausencia objetiva de destino de fondos públicos de la Generalitat para pagar gastos previos, coetáneos y posteriores al 1-O vinculados al referéndum. Parece muy difícil que la persona que más puede saber del destino de fondos públicos de la Generalitat (teniendo en cuenta el absoluto control que ejerció sobre la Hacienda catalana entre el 28 de octubre de 2017 hasta fines de mayo de 2018 por la aplicación del 155) se vaya a enmendar en su próxima declaración testifical ante el TS.
Es evidente que faltan sesiones muy importantes del juicio. Y también lo es (las manifestaciones recientes del Jefe del Estado así lo avalan) que el deep state aspira a una sentencia ejemplarizante, a una sentencia punitiva. Pero, en la configuración de la opinión jurídica y política, tanto en Catalunya como, en menor pero muy significativa medida, en el Estado y en Europa, el juicio al procès se desinfla. La burbuja judicial está pinchando.

Sentenza ideolóxica contra o galego

A mesma Sala do Tribunal Supremo que rectificou a súa doutrina para impedir que os Bancos pagasen o Imposto de Actos Xurídicos das escrituras notariais vén de fixar xurisprudencia a respecto do uso do galego nas Administracións locais declarando a ilegalidade de determinados contidos da Ordenanza lingüística que o Concello de Lugo aprobara no 2012 por unanimidade de todos os seus concelleiros (entón do PP, PSdeG e BNG).
A sentenza consolida unha interpretación restritiva da oficialidade da nosa lingua, consagrado no Estatuto e na Lei de Normalizacion Lingüística, segundo a que os usos oficiais do galego haberán ir sempre acompañados do uso da lingua castelá, mentres que o uso desta por si mesmo non requiriría o da nosa lingua. Un rol absolutamente subordinado que minoriza o galego, vulnera o dereito a vivirmos na nosa lingua e afástase da interpretación constitucional correcta consonte aos Tratados internacionais asinados polo Estado español, nomeadamente a Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias.
Velaí que, malia as dificultades que determinan o exercicio desta caste de accións xudiciais, o Concello de Lugo habería recorrer en amparo esta sentenza perante o Tribunal Constitucional e habería esgotar o preito, se cómpre, até o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos, na percura dunha doutrina xurisprudencial europea dos dereitos fundamentais que integre os dereitos lingüísticos.
Porén, esta caste de desaqueladas resolucións xudiciais solucionaríanse cunha reforma do Estatuto (como a que Feijóo refugou nas dez de últimas, no 2006) que igualase o status de obrigatoriedade constitucional do castelán coa obrigatoriedade estatutaria do galego. Unha reforma que impediría de vez esta caste de agresións.
Existe no noso País unha minoría supremacista (na que sobrancea a radicalizada organización que recorreu esta Ordenanza luguesa) que quere impedir o uso normalizado e oficial da nosa lingua. Unha minoría moi cativa, mais que inflúe de xeito substancial en determinados ámbitos da opinión, da política e da xudicatura e que conecta cunha importante corrente do nacionalismo españolista que quere reverter as moi tímidas melloras legais e sociais que acadou a lingua, a cultura e o autogoberno galegos nos últimos corenta anos.
Son momentos, pois, de reaxir e acadar amplos consensos para garantir máis galego e, sobre todo, pleno respecto aos nosos dereitos como falantes e utentes da nosa lingua propia.