Entrevista a Cristina Fallarás en Luzes

Entrevista a Cristina Fallarás, publicada na versión en papel da revista Luzes en 2018. Pode descargarse en formato .pdf aquí: Revista Luzes. Artigo Cristina Fallarás, ou verse a continuación:

Advertisements

Culpábeis do extremismo

Hailles na España profunda bastantes cidadáns que denuncian seguido que a culpa da epifanía de Vox é a reivindicación catalá do dereito a decidir ou a potente campaña “me too” que desenvolveu o feminismo europeo e internacional para demostrar a súa potencia fronte ao machismo.
E non hai tal. Vox medra día a día no Estado (agardemos que non na Galicia) por mor da asunción por parte do tripartito do 155 (PP, Cs e PSOE) da súa axenda… inmigración, eurofobia, galegofobia/vascofobia/catalanofobia, racismo, machismo e homofobia. O que cómpre é non perder votos (PP e Cs) ou representación (PSOE).
A esquerda española, cando non apoiou o golpe inconstitucional do 155 (PSOE) asumiu (Unidos Podemos-En Comú Podem) unha perspectiva equidistante que lle valeu ao Estado para posibilitar na práctica o golpe, ben difícil doutro xeito.
A culpa do extremismo españolista non é, de certo, a reivindicación catalá (ou vasca ou galega) do seu dereito a decidir. Nin tampouco a reivindicación LGTB, feminista ou ecoloxista. Non. As forzas da dereita española e máis da esquerda española do silencio teñen normalizado este terríbel ideario e axenda de Vox, moi nomeadamente por non querer enfrontar a substancialidade democrática alicerzada na forma de Estado republicana ou no dereito das nacións do Estado español a gobernarmos a nosa vidiña.

A arrincadeira.- Segue a “vaga de fam” dos presos políticos cataláns
Primeiro Turull e Sánchez, despois Forn e Rull, van aló moitos días dende que estes presos políticos denuncian o adiamento na resolución de cadanseus recursos perante o Tribunal Constitucional (TC) español, contra cadansúas interlocutorias de prisión preventiva. Estes recursos de amparo perante o TC, sen resolver algúns dende hai máis dun ano, impiden que estes presos políticos cataláns recorran perante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos (TEDH) de Estrasburgo.
Os presos políticos cataláns amosan diante da Europa toda a incapacidade do Reino de España de Felipe de Borbón e Grecia para asumir os valores de democracia, liberdade e plurinacionalidade.
Nin é xusto nin é propio dunha democracia europea.

Máis Galicia fronte a Vox

Un 11% do 58% de andaluces que votou este día fíxoo pola radicalidade extremodereitista de Vox. Case un 6,4 % do censo. Moitísima xente.
A epifanía de Vox veu dada pola propaganda que lle fixeron todos os partidos unionistas. Dende un PSOE que quixo garantir o Goberno andaluz dividindo o voto da dereita ou que lle ven mercando o modelo territorial españolista e uninacional á dereita dende hai máis de 35 anos. Até un PP ou Cs que compiten con Vox a ver quen é máis radical na represión da pluralidade nacional española e da inmigración. O unionismo español asume a axenda de Vox e xoga no seu terreo.
Non dubiden que esta onda vai chegar a Galicia, malia que o presidente Núñez Feijóo semelle non acreditalo. Porque Vox constitúe o cerne do conxunto de ideas e valores dun sector fulcral da dereita española, presente tamén no centro dalgunha das nosas cidades, nomeadamente Vigo e A Coruña. Presente no PP dende a súa fundación.
Porén, Galicia conta con medios abondo para frear a axenda de Vox. Malia todas as nosas feblezas, agravadas polo dependentismo destes case dez anos de Goberno Feijóo somos unha nación cunha expresión cultural propia e un subsistema político propio. Temos uns intereses sociais e económicos ben distintos dos dos casteláns, madrileños e andaluces.
Para Galicia a inmigración é unha oportunidade, nunca un problema como semella que algún acreditan que é na Andalucía. Aquí precisamos repatriarmos o talento dos galegos que emigraron e precisamos a achega de xente nova de fóra para pór en valor o noso medio rural. Para Galicia a supresión do seu autogoberno (que propugna Vox) sería unha catástrofe política, económica e social, porque só representamos o 5,5 % do PIB e o 5 % da poboación estatais. Precisamos máis autogoberno, máis Galicia, para sermos máis prósperos, para acadarmos máis benestar.
Velaí que o mellor xeito de pararmos a enxurrada da extrema dereita homófoba, machista e españolista sexa potenciarmos a axenda galega, a defensa dos intereses sociais, económicos e culturais deste noso País. Fronte á extrema dereita máis Galicia.

40 anos da Constitución: eivada na orixe e no desenvolvemento

Artigo publicado en Luzes, o 8 de decembro de 2018. O orixinal pode verse aquí.

No 40 aniversario da aprobación da Constitución de 1978 (CE) é un lugar común a súa falla de actualización ás novas realidades de 2018. Tamén que somos maioría moi hexemónica os que non puidemos votala, por non termos 18 anos aquel 6-D.
Hai, si, cuestións na CE evidentemente fillas do seu tempo que cumpriría actualizar. Mais outras son froito da xénese desta Carta Magna: un pacto entre os sectores máis aperturistas do franquismo e grande parte da oposición democrática, nomeadamente o PSOE e o PCE. Elaborada por unhas Cortes nunca convocadas formalmente como constituíntes, que recibiron presións para asumir acriticamente a Monarquía, a «indisolúbel unidade de España, patria común e indivisíbel» e que negaba todo dereito a decidir ou mesmo de cosoberanía ás nacións españolas preexistentes. Tamén a amnistía a todos os delitos cometidos no franquismo, malia que esta decisión é ben anterior á aprobación da Constitución, por se promulgar no verán de 1977.
Xa que logo, algunhas eivas constitucionais teñen a súa orixe na propia dinámica de forzas presentes no pacto constitucional, vixiada e influída polos chamados Poderes Fácticos (Banca e determinadas grandes empresas que medraron canda o franquismo, Igrexa católica, Forzas Armadas e, dalgún xeito, a burocracia franquista). PSOE e PCE arquivaron a súa proposta rupturista e republicana, mentres que a chama do rupturismo preconstituínte mantense acesa nas nacionalidades, co voto negativo do BNPG, Euskadiko Eskerra, HB e ERC e a abstención do POGA e do PSG. Euskadi e Galicia foron os únicos territorios onde os votos afirmativos foron minoritarios ponderados a respecto do censo electoral.
A amnistía e a falla de depuración dos corpos xudiciais, administrativos e policiais limitaron os posíbeis efectos evolutivos dalgunhas apostas potencialmente innovadoras da CE. Deste xeito, a Carta Magna blindou coa máxima garantía os dereitos fundamentais e liberdades públicas recoñecidas na Convención Europea dos Dereitos Fundamentais, mesmo en termos de recurso de amparo perante o Tribunal Constitucional (TC) como derradeira canle xurídica. Mais progresivamente o recurso de amparo individual ficou inutilizado pola xurisprudencia do TC até que a reforma da súa Lei Orgánica reguladora no 2007 afastou de vez aos cidadáns do TC, coa esixencia do requisito da relevancia constitucional que determina dende entón a inadmisión do 99% dos recursos de amparo.
No caso dos dereitos económicos e sociais, a CE só os regulou como principios reitores das políticas sociais e económicas. Mesmo dereitos tan substantivos como o dereito á vivenda e o da calidade ambiental non foron recoñecidos nesa cualidade. A evolución posterior foi parcial, con dereitos recoñecidos pola lexislación positiva como os sanitarios e outros aínda bloqueados como os relativos á vivenda ou dependencia.
A CE recoñeceu un nivel inmediato de autogoberno para Euskadi, Galicia e Catalunya, por ter aprobado na República cadanseus Estatutos. Recoñeceu tamén que os seus Estatutos serían aprobados de xeito pactado entre o Poder Estatal e o Poder Autonómico. Mais moi axiña o pretexto da garantía fronte ás Comunidades Europeas (hoxe UE) das obrigas estatais, o abuso das leis básicas e o masivo emprego pola xurisprudencia do TC de títulos competenciais transversais a prol do estado como a garantía da unidade de mercado e da igualdade dos españois canto ao desfrute dos seus dereitos fundamentais baleirou progresivamente a meirande parte das competencias exclusivas autonómicas e a propia autonomía local recoñecida na CE dende 2013.
A sentenza do TC de xuño de 2010 que decretou a inconstitucionalidade parcial do Estatut catalán de 2006 e a aplicación dun artigo 155 CE que facultaba á limitación autonómica, mais nunca o cesamento dun Goberno autonómico ou a disolución dun Parlamento, completan un proceso de substancial recentralización que non só derrogou de facto a garantía do dereito á autonomía das nacionalidades do artigo 2 da CE, senón a inviolabilidade e autogoberno dos Parlamentos autonómicos e mesmo o propio sistema de equilibrios e contrapoderes da CE, en canto que se demostrou que un Goberno coa maioría absoluta do Senado podía descoñecer o marco constitucional no exercicio dun auténtico autogolpe na liña das teorías decisionistas de Carl Schmitt.
40 anos despois, o problema non é só a falla de actualización e modernización da Constitución, senón as limitacións derivadas da súa xénese (pacto entre o franquismo aperturista e parte da oposición democrática mediatizado pola presión dos chamados poderes fácticos) e, sobre todo, a mutación da Constitución material derivada da xurisprudencia do TC, dos desenvolvementos lexislativos e das actuacións administrativas, sempre promovidas polos sectores sociais que mesmo queren reverter as limitadas cesións operadas polo Pacto constitucional de 1978 en materia de liberdades públicas, dereitos económicos e sociais e autogoberno territorial.

Presos políticos en folga de fame

Os deputados cataláns de Junts per Catalunya, Jordi Sánchez (antigo presidente da Assemblea Nacional de Catalunya -ANC-) e Jordi Turull (conseller de Presidencia con Puigdemont) veñen de decidir unha folga de fame para denunciar, ao xeito da tradición da non violencia do Mahatma Gandhi e do alcalde de Cork, Terence MacSwiney, a parálise dos seus recursos de amparo fronte ás interlocutorias do Tribunal Supremo que acordaron a súa desaquelada prisión preventiva.
A importancia destes recursos de amparo, interpostos algún deles hai máis dun ano, é que mentres non sexan rexeitados os presos políticos non poden acudir á vía do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos (TEDH). Nun 98 ou 99% dos casos os recursos de amparo son inadmitidos por falla de interese constitucional. Estes foron admitidos e avocados ao coñecemento do Pleno. Mais non é xustificábel o atraso na resolución, só entendíbel no contexto de atrasar tamén o acceso á xurisdición europea de dereitos humanos.
Pedro Sánchez prometeu un xuízo xusto, mais despois das eleccións andaluzas do domingo e da enxurrada dereitista que botou fóra Susana Díaz do Goberno meridional, a tensión que xerará este xuízo entre unha España do centro e do sur botada ao monte do españolismo máis irredento e un 80% de cataláns solidarios cos presos políticos vaille impedir calquera paso cara unha solución política do problema.
O que si amosará esta folga de fame son as limitacións democráticas deste xuízo diante da Europa e o mundo todo. Mais o 16,2% de votos de Vox na Andalucía fai agromar un euroescepticismo trumpiano que tamén se alimenta do rexeitamento ás decisións xudiciais europeas. A dereita radical tripolar tenderá a se desvencellar da Unión Europea.

A arrincadeira. As dereitas, hexemónicas en Andalucía
Foi Vox quen permitiu, con máis do 16,1% dos votos, o triunfo do bloque de dereitas na Andalucía (59/109, con máis do 55% dos votos), ao sumar a súa porcentaxe co 20,2% do PP e o 18,3% de Cs. O PSOE, que segue a ser o máis votado (28,7%), foi prexudicado pola elevada abstención, que tampouco beneficiou a esquerda andaluza de Adelante Andalucía (17%). As dúas forzas de esquerda perden 17 deputados.
Vox quita votos non só do PP e de Cs, senón tamén da abstención e quizais de Podemos. A súa irrupción agoira tempos de xiro á dereita. PP e PSOE haberían aprender que a cidadanía escolle antes o orixinal que a copia.

Gamberros da nova política

Na precampaña de 2015 os galeguistas de Compromiso por Galicia (CXG) Xosé Mosquera e Ana Bande gañaron as eleccións primarias de Ourense en Común obtendo os dous primeiros postos á candidatura municipal. De súpeto desatouse a nai de todas as treboadas para anular ilegal e ilexitimamente o resultado. A Asemblea que o decidiu veu dicir que o chamado espazo de ruptura tiña as súas propias regras anteriores e superiores ás da democracia dos votos. Haberíase ter aprendido a lección.
O sábado 1 comezaban as primarias do segundo partido de Galicia, En Marea, mais estas tiveron que ser suspendidas pola Comisión de Garantías, órgano xurisdicional que controla tanto ao poder executivo da súa Coordinadora, ao lexislativo do Consello das Mareas e ao provisorio electoral do Comité Electoral (CE). Velaí a absoluta ilegalidade e ilexitimidade do acordo deste CE para que continuasen unhas eleccións xa suspendidas polo Tribunal do partido. Porque este é o máximo órgano de control democrático das garantías, tamén sobre a Administración Electoral provisional da organización que representa o CE.
O problema aínda foi máis grave, xa que o representante legal de En Marea perante a Axencia de Protección de Dados denunciou que non puido acceder á mesma durante un tempo demorado, tempo no que aínda se descoñece que modificacións ilegais se puideron facer no censo electoral. Unha auténtica ruptura da cadea de custodia que deslexitimará de vez todo proceso electoral que non sexa posterior a unha auditoría rigorosísima. Unha auditoría da que mesmo se poderían determinar pegadas de delicto.
Politicamente, a agresión sofrida polo proceso de primarias mareante é gravísima e vai ter resultas moi negativas para todo o espazo político. Mais tamén ten reflectido ás claras a incompatibilidade no mesmo proxecto non só entre os que ollan España como referente fronte aos que teñen Galicia como medida, senón entre os que respectan as regras da democracia e queren facer política con respecto ás persoas e regras institucionais a respecto daqueles outros para os que vale todo para gañar.
Si, haberíase ter aprendido a lección de Ourense en Común de 2015. E haberíase entender que, diante dunha crise tan grave, hai neutralidades que matan.

O exemplo do Centro Galego de Bruxelas

O Centro Galego (CG) de Bruxelas é titular dunha moi aquelada instalación de concertos e ventos, La Tentation, onde se desenvolven toda caste de actuacións. O sábado 8-D está previsto un concerto de varios artistas e grupos cataláns, mallorquíns (Valtonyc) e vascos (Kepa Junkera), promovidos pola asociación patriótica catalá CATGlobal, na súa sala Rosalía, que leva o nome da poeta nacional galega. Un concerto dedicado aos presos políticos cataláns e que tenta achegar cartos para esta finalidade.
Os CG, no noso País, son institucións privadas, mais partillan da rede da galeguidade no exterior, receptora de axudas públicas (Leis da Galeguidade do 1983 e 2013). Os CG constitúen unha urdime vantaxosa, con potencialidade abonda para representar con grande suceso ás nosas empresas e á nosa cultura, malia que dende o PPdeG só se saiba ollar cara elas como elementos de propaganda partidista.
O presidente Núñez Feijóo e máis o secretario xeral de Emigración do Goberno, o alaricano A. R. Miranda, han pensar que os CG todos do exterior, que adoitan vivir (polo menos na Europa) en ecosistemas democráticos, son tan mandadiños como algunhas das institucións privadas galegas que adoitan semellar inertes perante a omnipresenza da Xunta de Galicia.
Cando na nosa Galicia temos sociedade civil abonda para amosar outra caste de resposta diante destas agresións gratuitas ás liberdades da cidadanía, neste caso ás liberdades dos presos políticos e exiliados cataláns e ao dereito de decidir dos cataláns. Porque Galicia non quita beneficio ningún dunha actitude silente que semella pairar riba dos partidos, sindicatos e axentes sociais galegos despois das eleccións do 21-D, como se na batalla da Catalunya non estivésemos a xogar cuestión fulcrais para a cidadanía galega no ámbito dos nosos dereitos fundamentais e do noso dereito a decidir como nación.
En calquera caso, malia que o CG de Bruxelas perceba subvencións da Xunta (menos dun 1,5% do seu orzamento anual) non deixa de ser unha institución privada e independente, suxeita nomeadamente ás leis da cidade de Bruxelas e do reino plurinacional dos belgas.
A Galicia exterior vive, ás veces, fóra do alcance das gadoupas do Goberno galego. Neste caso por sorte.